دخترانی را دوست دارم که در اوج بحران، قهرمان باشند
خانه کتاب افغانستان با همکاری کانون علمی – فرهنگی نخبگان افغانستان (کانون مطالعات افعانستان) روز شنبه ۲۴ آبان به مناسبت آغاز هفته کتاب و کتابخوانی مراسمی را در سالن اجتماعات مجتمع ناشران شهر قم برگزار نمود.
بخش اول این مراسم، سخنرانی «سید محمدعارف موسوی نژاد»، پژوهشگر اسناد و نسخ خطی، بود که مروری بر تاریخ چاپ و نشر افغانستانی ها در ایران داشت.
موسوی نژاد ضمن مروری بر تاریخچه چاپ در جهان، گفتند هر کشوری که صنعت چاپ با تاخیر در آن وارد شد، از قافله تمدن عقب ماند. لذا یکی از دلایل پیشرفت کشورهای غربی نسبت به کشورهای مسلمان، همین نکته بوده است. آنها کتابها را با تیراژ زیاد چاپ کرده و در اختیار جامعه و محققین خود قرار می دادند. اما کشورهای اسلامی با تاخیر این صنعت را پذیرفتند که دلایل مختلف فرهنگی سیاسی داشته است.
به گفته وی، اولین کتاب یک مهاجر افغانستانی که در ایران چاپ می شود به نام «طوفان البکای جوهری» است. در سال ۱۲۵۰ تالیف کتاب به پایان می رسد. ایشان متولد هرات است. در هرات تهدید می شود و به مشهد می آید و به سفر عتبات عالیات می رود. در برگشت از عتبات عالیات، به قزوین که می رسد، پسرناصر الدین شاه قاجار، ایشان را به عنوان ملک الشعرای شهر انتخاب می کند. طوفان البکا را در قزوین به اتمام می رساند. این کتاب ۵ سال بعد از فوت مولف و حدود ۸ سال بعد از تالیف در سال ۱۲۵۸ در تهران به چاپ رسید که البته بعدا به چاپ های متعدد رسیده است.
بخش دوم صحبت های این پژوهشگر اسناد و نسخ خطی، بررسی تاریخچه کتاب های چاپ شده در دوره جمهوری اسلامی ایران بود.
موسوی نژاد در ادامه بیان کرد: حدود ۶ هزار جلد کتاب در دوره جمهوری اسلامی ایران توسط افغانستانی ها چاپ شده است. «نجیب مایل هروی» یکی از برجسته ترین نویسندگان مهاجر افغانستانی است که کتابهایش جوایز متعددی را به دست آورده است. مثلا کتاب «شیوه نامه تصحیح متون»، یکی از بهترین کتابها در این حوزه بوده است.
سخنران بعدی برنامه، «زهرا عبدی» نویسنده ایرانی کتاب «مقبولک» بود که از تجارب خود در مورد کار با کودکان افغانستانی و چالش های سر راه برای تولید این کتاب صحبت کرد که برای شرکت کنندگان شنیدنی و جذاب بود. ایشان دشواری های کسب اطلاعات در مورد خصوصیات فرهنگی جامعه افغانستان را یکی از چالش های مهم موجود بر سر راه تهیه محتوای این کتاب برشمرد.
نویسنده کتاب مقبولک در ادامه خاطرنشان کرد: دخترانی را دوست دارم که در اوج بحران، قهرمان باشند. دختری را می شناسم که در افغانستان، فرزند یک سارنوال(دادستان) بوده و در ناز و نعمت بزرگ شده، اما حالا که بر اثر شرایط روزگار مهاجر شده، خدمتکار شده است. از نظر من او هم قهرمان است. چون اجازه نداده که شرایط روزگار او را لِه کند.
سلیمه با اسم مستعار «مهناز» قهرمان داستان مقبولک است. سلیمه دختری افغانستانی است که به همراه خانوادهاش به صورت قاچاقی از افغانستان به ایران آمده است. آنها در روستایی نزدیک جمکران قم ساکن شدهاند و سلیمه که علاقهمند به داستاننویسی است، در کتابخانهای که خانم بهاری در آن روستا برپا کرده به عنوان عضوی از کتابخانه مشغول به فعالیت است. سلیمه تمام تلاش خود را میکند تا در مسابقه داستاننویسی رتبه بیاورد و بر مشکلاتش پیروز شود. مخاطب نوجوان در این داستان با شرایط و مشکلات مهاجرین افغان در ایران آشنا میشود.
بخش دیگری از این مراسم، رونمایی از مجوز «انتشارات سرزمین خورشید» بود که قرار است در حوزه چاپ و نشر کتابهای نویسندگان افغانستانی و یا نویسندگان کشورهای دیگر در مورد افغانستان، به عنوان یک ناشر فعال نقش ایفا کند. شروع فعالیت های این نشر، در شرایطی که فعالیت های فرهنگی و به ویژه چاپ و نشر کتاب در داخل افغانستان با محدودیت ها و دشواری های زیادی روبرو شده است، یک قدم ارزشمند برای ثبت و نشر میراث فرهنگی این سرزمین است.
بازدید از خانه کتاب افغانستان و جشن امضای کتاب «مقبولک» توسط نویسنده آن، بخش پایانی این مراسم بود.
منبع: خانه کتاب افغانستان